Van 1973 tot 2005 woonden (en werkten) wij met ons gezin in het buitenland. Zevenentwintig jaar lang werken voor internationale hotelketens zoals Strand Hotels, Trusthouse Forte, Hilton en Sheraton heeft ons kansen geboden om op een comfortabele en veilige wijze te wonen in een tiental landen in Europa, de Pacific, Afrika, Azië en het Midden-Oosten. In dit boekje willen we graag een beeld geven van alles wat we in deze ver-van-huis-periode hebben meegemaakt: reizen, avonturen, activiteiten en werkzaamheden.
Inspiratie
Uiteraard hielden we gedurende onze buitenlandperiode regelmatig contact met de familie in Nederland. In de jaren dat we nog geen gebruik konden maken van e-mail schreven we veel ouderwetse luchtpostbrieven. De dag na het overlijden van Yoka’s vader, in juni 2006, vonden wij tijdens het opruimen van zijn appartement in Amsterdam bijna al onze originele brieven weer terug. Door die verzameling kregen we de inspiratie voor dit boekje, een aantal brieven hebben wij erin opgenomen. Ook zijn wat foto’s, krantenknipsels en onze 'einde van het jaar-rondschrijfbrieven' toegevoegd.
Strand Hotels en Trusthouse Forte Hotels
Onze eerste buitenlandse post was in Milaan, waar we van 1973 tot 1975 woonden. In die periode was Robert verkoop directeur voor Zuid-Europa van een Engelse hotelgroep Strand Hotels. In 1974 werd onze dochter Ellen geboren. Zij bracht haar eerste levensjaar door in Milaan. Na twee jaar in Milaan gewerkt te hebben, werd Robert gevraagd naar het hoofdkantoor van Strand Hotels in Londen te komen. We verhuisden voor een periode van twee jaar naar Engeland.
Van Engeland verhuisden we in 1975 terug naar Nederland, waar Robert in dienst trad van het Amsterdam Hilton Hotel. Hij bleef daar vier jaar en werkte daarna achtereenvolgens voor de Stichting Scheveningen Bad en bij het verkoopkantoor voor Nederland te Amsterdam van Trusthouse Forte Hotels. We woonden in die 'Hollandse jaren' van 1976 tot 1984 eerst in Hoogland en later in Sassenheim. In Hoogland (gemeente Amersfoort) werd in augustus 1976 onze zoon Robert-Paul geboren.
In 1984 werd Robert door Trusthouse Forte Hotels gevraagd om in Dubai te komen werken als Director of Sales and Marketing voor het Midden-Oosten. We aanvaardden die uitdaging en verhuisden naar het Midden-Oosten. Yoka ging in Dubai aan de slag bij de KLM.
Dubai was tevens het begin van de periode waarvan in dit boekje sommige brieven aan familieleden opgenomen zijn.
Huka Lodge en Sheraton
Van Dubai verhuisden we in de zomer van 1987, na een kort verblijf in Nederland, naar Nieuw-Zeeland. Daar traden we als 'management couple' in dienst van Huka Lodge in Taupo. We ontdekten Nieuw-Zeeland als een prachtig maar heel ver land, met adembenemende natuur en een heel ongedwongen levensstijl.
In verband met de studie en toekomst van de kinderen, maar ook vanwege de geïsoleerde ligging van Huka Lodge, vertrokken we in 1989 van Taupo naar Sydney in Australië. Robert begon daar zijn ruim 15 jarige Sheraton-carrière, die zou duren tot zijn pensionering in 2005. Yoka werkte in Sydney bij Landmark South Pacific, een inbound touroperator.
Na Sydney zijn we achtereenvolgens gaan wonen en werken in Kampala (4,5 jaar), Nairobi (1 jaar), Surabaya (4 jaar), Doha (2,5 jaar) en Abu Dhabi (2,5 jaar). Op al deze locaties, behalve in Nairobi, werkte Robert als General Manager van het Sheraton Hotel.
Ontmoetingen
We woonden in die jaren altijd in het General Manager’s appartement van het hotel en hadden een enerverend en bedrijvig leven dat ons erg veel voldoening gaf. Leidinggeven aan een groot luxe continubedrijf met soms wel 700 personeelsleden van tientallen nationaliteiten was een heel intensieve, maar ook heel enerverende uitdaging.
Een groot vijfsterrenhotel trekt behalve toeristen en zakenmensen ook regeringsleiders, diplomaten, artiesten, boeven, oplichters, zonderlingen, prostituees en goudzoekers aan. We ontmoetten vrijwel dagelijks heel interessante en hooggeplaatste personen, zoals staatshoofden en hun entourage. In Afrika was het Sheraton ook de plek waar vrijwel alle internationale organisaties, die zich bezighouden met ontwikkelingshulp, armoede- en hongerbestrijding, onderdak vinden. In de landen waar wij woonden, hadden we contacten met diplomaten, regeringsleiders, filmsterren, leden van koninklijke families en sterren uit de sportwereld, kortom mensen die we hoogstwaarschijnlijk nooit ontmoet zouden hebben als we in Nederland waren gebleven.
Achter de hoteldeur
Wat zich in de hotelkamers allemaal afspeelt als de deur op slot is en het bordje 'niet storen ' aan de deurknop hangt, zou een apart boekje kunnen vullen. Een groot luxe hotel speelt vrijwel altijd een vooraanstaande rol als werkgever en afnemer van lokale producten. Het is een leerschool voor jongeren die daar een baan vinden. Het is derhalve een belangrijke economische factor, vooral als het gelegen is in een arm ontwikkelingsland. Het hotel brengt daar de broodnodige vreemde valuta in het laatje. Dit wordt vaak verkeerd begrepen door mensen die denken dat zo’n luxe hotel in arme landen de boel uitbuit en dat de winst het land uit gaat. Dit is per se niet het geval.
Twee kanten van de medaille
Ieder land heeft zijn eigen cultuur, wetten, gewoonten en regels. We moesten ons dan ook keer op keer goed aanpassen en snel de lokale omstandigheden begrijpen en aanvoelen. We werkten vele jaren in ontwikkelingslanden in de derde wereld en kwamen veel in aanraking met armoede, ziekte, diefstal en geweld. Maar we woonden en werkten ook lange tijd in superrijke landen in het Midden-Oosten. We zagen en ondervonden dus twee kanten van de medaille. Grote armoede en uiterste luxe.
Niet altijd veilig
We waren in Uganda toen in 1994 de volkerenmoord plaatsvond in het buurland Rwanda. De Hutu’s vermoordden daar ruim 700.000 Tutsi’s. Wat we toen meemaakten is opgenomen in het Kampala-hoofdstuk.
We waren in Indonesië toen president Soeharto in de zomer van 1998, na een periode van zeer veel geweld en bloederige rellen, werd afgezet. In mei van dat jaar vluchtten alle buitenlanders het land uit. Ons hotel, in het centrum van Surabaya, was leeg en omringd door barricaden en tanks. Op 18 mei 1998 werd de grond te heet onder onze voeten en moesten ook wij op stel en sprong het land verlaten.
We bevonden ons vaak in situaties die, als je er later op terugkijkt, verre van gezond en veilig waren. We zijn er gelukkig heelhuids doorgekomen en leerden heel veel van de omstandigheden waarmee we geconfronteerd werden. Ons aanpassingsvermogen draaide in de hoogste versnelling en we hebben altijd veel respect gehad voor religies, zeden, gewoonten en culturen.
Hulp
In Surabaya adopteerden we een schooltje voor blinde kinderen. We waren ook nauw betrokken bij het invliegen van een vracht-jumbo vanuit Amerika volgeladen met gratis medicamenten voor de allerarmsten onder de bevolking. Zo waren er vrijwel overal mogelijkheden om naast het glamourbestaan van hoteldirecteur iets te doen voor de slechtbedeelde en kansarme bevolking.
Expatleven
We beleefden veel plezier aan de sociale contacten in de kringen en verenigingen van de Nederlandse expats. We zaten regelmatig in de besturen van deze clubs, we waren uitgevers van de clubblaadjes, hielden de kas bij en we organiseerden vele evenementen. We genoten van de Hollandse kranten en tijdschriften, dropjes, stroopwafels, kaas en haringen die landgenoten soms voor ons meebrachten.
De locaties waar we woonden stelden ons in staat veel rond te reizen, zowel in het gastland als in de omringende landen. We bewaren fantastische herinneringen aan onze safari’s in het hart van Oost-Afrika, onze woestijntochten in het Midden-Oosten en onze rondreizen in Indonesië, Australië en Nieuw-Zeeland.
De fakkel doorgegeven
Het expatleven, dat ons gezin gedurende 27 jaar heeft geleid, wordt nu voortgezet door Ellen en Robert-Paul. Zij hebben de smaak van het avontuur en de uitdagingen van wonen en werken in het buitenland te pakken. Door hen is de expatfakkel overgenomen.
Ellen woont en werkt al enige jaren in Dubai en is daar in april 2005 getrouwd met haar Australische man Dominic Peacock. Ellen is in Dubai Director of Communications voor Afrika en het Midden-Oosten bij Adidas. Ellen en Dominic kregen op 2 oktober 2006 een dochtertje: ons eerste kleinkind. Zij heet Stella Madelief.
Robert-Paul woonde en werkte, na zijn studie in Amsterdam, vier jaar in Brussel en daarna twee jaar in Bangkok. Hij is nu werkzaam in München. Sinds zijn studententijd, toen hij in 1998 begon als stagiaire in Brussel, is hij in dienst van Starwood Hotels & Resorts. In München bekleedt hij de functie van Director of Business Development voor Zuid-Duitsland. In augustus 2006 trouwde Robert-Paul in de Ardennen met zijn Belgische vriendin Aline met wie hij toen al vijf jaar samen was. Zij kregen op 4 oktober 2006 in hun woonplaats München een baby.
Nauwelijks 48 uur na de geboorte van kleindochter Stella Madelief in Dubai kwam onze kleinzoon Joshua Liam in München op de wereld. Voor ouders en grootouders een prachtige gebeurtenis. Zo kort na elkaar twee schitterende kindjes in de familie te verwelkomen en nog wel een meisje en een jongen, maakt ons natuurlijk heel erg gelukkig.
Dynamisch leven
Als we terugkijken naar onze expatperiode vinden we dat we veel kansen die zich aanboden hebben gegrepen, maar ook dat we soms overmoedig en erg snel risicovolle besluiten hebben genomen. We maakten met jeugdig elan soms sprongen in het duister. De keren dat er zich donkere wolken samenpakten, vonden we altijd wel een passende oplossing. De wereld is groot en we hebben ons nooit door welke grens dan ook laten weerhouden om een betere baan te aanvaarden of een voor ons gezin goede kans te benutten. We hadden enerverende, avontuurlijke en dynamische jaren die ons leven enorm hebben verrijkt. Ons gezinsleven werd door de vele veranderingen erg hecht. We waren altijd een goed team. Het was een unieke ervaring, heel erg leerzaam en al met al zeker de moeite waard. Saai is het zeker nooit geweest!
Hebben we er iets van geleerd? Jazeker, het paradijs bestaat niet op aarde. Problemen en onprettige situaties kom je overal tegen. Door onze ervaringen en confrontaties in zeer arme landen waarderen we nu veel meer wat we in het rijke Westen allemaal aan gemak, verzorging en luxe binnen bereik hebben.
Dit boekje hebben we samengesteld omdat we daar zelf veel plezier aan beleefden, maar zeker ook voor onze kinderen en kleinkinderen, familieleden en vele vrienden die een heel speciaal plekje in ons hart hebben en die ons gesteund en niet vergeten hebben tijdens deze voor ons zo belangrijke jaren buiten Nederland.
Als je even een rustig uurtje hebt, blader dan door dit boekje en bepaal zelf wat je wilt lezen. Je oog valt op een stukje tekst, een brief of een foto en dan leg je het weer weg. Er staan in dit boekje veel momenten en belevenissen uit ons leven waar wij regelmatig aan terugdenken.
We wensen jullie heel veel leesplezier.
Robert en Yoka van Meerendonk,
Zomer 2007