Van 1989 tot 1991:
4. SYDNEY
De landing van de Qantas-jumbo die ons in 1989 van Auckland naar Sydney vloog, was spectaculair. We kwamen laag binnenvliegen over de prachtige haven van Sydney, zagen een blauwe zee, een serie stranden en de steile rotsen waarop honderden indrukwekkende, luxe, villas stonden. Veel hadden een eigen haven met een jacht of zeewaardige zeilboot. Vanuit de lucht kregen we een eerste indruk van het beroemde Sydney Opera House en de Harbour Bridge. We zagen veel zeilboten en de ponten in de haven die heen en weer voeren van Manly naar de Rocks of naar Darling Harbour in de binnenstad. In het centrum van de stad zagen we tientallen wolkenkrabbers en hoog daar bovenuit torende de Sydney Observation Tower.
Goed onderdak
In Sydney werden we allervriendelijkst ontvangen door ontspannen en gastvrije mensen. Een limo met chauffeur van het Sheraton Wentworth Hotel haalde ons af. Het hotel zou zowel ons tijdelijk huis zijn als de plek waar Robert aan de slag ging als Director of Sales and Marketing.
Het Wentworth Hotel was heel stijlvol ingericht en herinnerde ons sterk aan het Grosvenor House in Londen. Het herbergde een groot zalencomplex en een winkelgalerij. We kregen twee aaneengesloten kamers en waren voorlopig goed onderdak.
Werkzaken
Australië telde twaalf Sheraton Hotels. Het Sheraton Wentworth was eigendom van een grote verzekeringsmaatschappij, die met Sheraton een managementcontract had afgesloten voor het exploiteren van het hotel. De dag na aankomst ging Robert in zijn nieuwe kantoor en met zijn nieuwe sales & marketingteam van ruim dertig personen aan de slag. In Roberts nieuwe functie kreeg hij ook de verantwoording over een nationaal saleskantoor met zo’n vijftien man personeel. Dit kantoor was gevestigd in een kantoorgebouw in Bligh Street, de straat achter het hotel.
Een van Roberts naaste collega’s was de Rooms Division Manager van hotel Neil Palmer – Robert had hem al leren kennen tijdens onze vakantie in Fiji, waar Neil toen werkte in het Sheraton Hotel. Robert zou jarenlang veel contact met hem hebben. Ook werkte in het Sheraton Wentworth een Oostenrijkse Food & Beverage Manager, Josef Sorger genaamd. Robert en Josef konden het goed vinden. Zij werden later beiden aangesteld als General Manager bij Sheraton Hotels in Azië en in het Midden-Oosten en waren vijftien jaar lang goede collega’s.
Op zoek naar een huis
Yoka en de kinderen concentreerden zich op het vinden van een huis en een school. We schakelden een bureau in en na wat oriënterende gesprekken met een medewerkster gingen Yoka, Robert-Paul en Ellen met haar op pad om rond Sydney de verschillende woonwijken te leren kennen. Iedere avond brachten zij aan Robert verslag uit van hun bevindingen. We wilden graag in de stad wonen, in een mooi huis met uitzicht op de haven van Sydney. Het bleek al snel dat zo’n locatie in de miljoenen loopt en voor ons te hoog gegrepen was. Voor ons budget waren de leukste en voor ons meest geschikte huizen te vinden op de North Shore. Na een dag of tien hadden we een paar mooie huizen gevonden in St. Ives. We moesten gaan kiezen. Daar in de buurt waren prima winkelcentra en was keuze uit een aantal openbare middelbare scholen. We bekeken de huizen en de buurt een paar keer – dit keer zonder de mevrouw van het bureau – en deden wat boodschappen in de winkelcentra.
Villa van Meerendonk
Een van de huizen was gelegen aan de Nicholsen Avenue. Het was een vrijstaande villa met een privézwembad, vier slaapkamers, twee badkamers, een garage, een huiskamer, keuken en eetkamer. Verder was er nog een ‘rumpus room’, dit is een familiekamer waarin je tv kunt kijken, spelletjes doen en als je zou willen een biljart of tafeltennis tafel neerzetten. Dit huis was eigendom van een Zuid-Afrikaanse familie, die zoals zoveel blanke Zuid-Afrikanen uit Zuid-Afrika waren weggegaan vanwege de spanningen, slechte economie en apartheid. Zij deden het zakelijk erg goed in Australië en woonden nu in hun tweede prachtige villa in St. Ives. Hun eerste huis deden ze in de verhuur. Er moest nog wel wat opgefrist worden, hier en daar wat verf, een nieuwe keuken en nieuwe vloerbedekking. Na wat onderhandelen werden we het eens en kon de verhuizer onze meubelen en overige spullen brengen.
We schreven Ellen en Robert-Paul in op St. Ives High School, op tien minuten lopen van ons nieuwe huis. Een moderne middelbare school, maar ook hier moesten de leerlingen uniformen dragen. Er werd veel gesport en Ellen en Robert-Paul waren snel ingeburgerd en hadden het daar best naar hun zin. We kochten voor Yoka een sportieve Suzuki Vitara. Een open auto met linnen dak, rood van kleur, een heel hip karretje. We monteerden de beugels voor de surfplanken op het dak en waren helemaal klaar voor het Australische gezonde strandleven.
De kinderen wilden graag een huisdier en dus gingen we naar een dierenasiel en kwamen terug met een jong poesje dat we Oliver doopten. We ontdekten later dat Oliver een meisje was, maar we vonden de naam zo leuk, dat we dat maar zo lieten. Oliver woonde jaren bij ons en had een heel goed leven in en rond ons huis.
Tuingenot
In de tuin groeiden exotische bloemen en er stonden gumtrees, waar de koala’s zo gek op zijn. Er kwamen jammer genoeg geen koala’s, maar wel heel veel prachtige, tropische vogels die je in Nederland alleen maar in de dierentuin of in een kooi ziet. Grote, felgekleurde parkieten en spierwitte kaketoes met een geel kuifje. Er zaten er soms wel meer dan tien op ons grasveld en als je bedenkt dat zo’n kaketoe in Nederland 1500 gulden kost, zat daar dus zomaar in het wild in onze tuin. We maakten er mooie foto’s van.
Er waren perioden van droogte en er was een sproei-installatie in de tuin. Deze was echter kapot en hielp ons niet de tuin in de zomer in goede conditie te houden. We besloten de installatie te repareren en kochten onderdelen bij een tuincentrum. Dat lukte prima en het was een prachtig gezicht als we ’s avonds de sproeiers aanzetten.
In de wintermaanden hadden we vaak enorme tropische regenbuien. Omdat we op een heuvel woonden, stroomde de modder regelmatig van de heuvel in het zwembad. Ons moeizaam schoongemaakte, gefilterde, gestofzuigde en met chemicaliën behandelde, prachtige, blauwe water veranderde daardoor in no time in een modderpoel waarin de kikkers zich heel prettig voelden. Het was drie dagen werk om het water weer helemaal schoon en helder te krijgen. Maar het is ons toch iedere keer gelukt.
Australian Open
We leerden in Sydney heel leuke en gezellige Nederlandse gezinnen kennen, onder anderen Han en Elsbeth Klarenbeek met hun twee dochters. Zij hadden een prachtig huis gebouwd, niet al te ver van ons vandaan. We bezochten elkaar regelmatig. Han vertegenwoordigde Heineken in Australië en had een leuke, enerverende baan. Hij was de sponsor en medeorganisator van het Heineken Australia Open golftournooi. We waren daar te gast en konden meegenieten van vier dagen topgolf en de sfeer in de vip-tenten en op de tribunes. Veel van de golfers overnachtten gedurende dat toernooi in het Sheraton Wentworth en Robert besloot dat het hotel ook als sponsor van dit golftoernooi zou moeten optreden. Sheraton plaatste het tweede jaar van de Australian Open een vip-tent voor hun relaties in de reis- en zakenwereld in het promotiedorp op de golf course.
Zeilen in Sydney
We hadden ook veel contact met Anton en Renee Dikken. Anton was de algemeen directeur van ABN-AMRO. Zij woonden in een schitterende villa, hoog op de rotsen bij Sydney Harbour. Als je via een elektrisch liftje afdaalde van het huis naar het water, lag daar hun zeiljacht bij het botenhuis. We werden een paar keer uitgenodigd mee te zeilen. Dat waren prachtige vaartochten. Overstag gaan vlak voor het Sydney Opera House en onder de Sydney Harbour-brug doorvaren zijn onvergetelijke momenten. We picknickten aan boord en lieten ons de Australische kreeft en witte wijn goed smaken. Ook waren we goede vrienden met de KLM-manager voor Australië en Nieuw-Zeeland Erik Stokhuizen en zijn vrouw Wilma. We bezochten elkaar regelmatig, organiseerden gezellige etentjes en onze kinderen pasten op hun twee zoontjes. Erik was vaak een enorme steun voor ons.
Laatste reis
De Rabobank besloot een kantoor in Sydney te openen en we leerden de manager Jos van Boxtel en zijn vrouw Tinie goed kennen. Het nieuwe kantoor werd feestelijk geopend door de broer van Han Klarenbeek. Deze broer was een topman van de Rabobank in Nederland en speciaal overgekomen voor de feestelijke opening van dit prachtige, nieuwe bankgebouw. Hij vloog eerste klas terug naar Londen en toen het vliegtuig de landing inzette, dacht de stewardess dat de heer Klarenbeek onder zijn deken lag te slapen. Ze wilde hem wakker maken maar dat lukte niet. De heer Klarenbeek was in zijn slaap overleden. Het bezoek aan Sydney was zijn laatste reis geweest.
We hebben nog een fles wijn bewaard, die met een speciaal etiket ter gelegenheid van de opening van de Rabobank Sydney aan de genodigden is uitgedeeld.
Electric Horseman
Een heel belangrijk evenement dat in heel Australië in de maand november gevierd wordt en dat het hele land platlegt, is de Melbourne Cup: een paardenrace in Melbourne waarvoor iedereen heel enthousiast is en waar volop wordt gegokt. Er zijn in het hele land feesten en bijeenkomsten, er is live tv coverage en het is een prachtig excuus om volop feest te vieren. Ook in het Sheraton Wentworth werd ter gelegenheid van deze beroemde paardenrace een en ander georganiseerd. In de balzaal van het hotel werd de race in Melbourne live op grote schermen geprojecteerd. Er werd een galalunch geserveerd door obers gekleed als jockeys. Er waren zo’n 1000 gasten die allemaal voor deze gelegenheid in een chique soort Ascott-kleding verschenen. De champagne en overige drankjes vloeiden rijkelijk. Er waren artiesten die optraden en een hoogtepunt van het entertainmentprogramma was het optreden van een zingende ruiter te paard. Het paard was helemaal versierd met kleine lampjes en galoppeerde in de donkere zaal tussen de lunchtafels door en sprong het podium op en af terwijl de ruiter uit volle borst wat country-and-westernliedjes ten gehore bracht. De ‘Electric Horseman’ in actie. Zo waren er in het hotel regelmatig leuke en enerverende evenementen. We herinneren ons nog goed een UNICEF-vergadering en persconferentie waarvoor de UNICEF
ambassadrice Audrey Hepburn overkwam.
Robert was volop betrokken bij dit evenement. Het was erg leuk om met Audrey Hepburn, die in Arnhem geboren is, in het Nederlands te praten. Een heel charmante vrouw met een grote uitstraling die jammer genoeg kort na haar bezoek aan Australië in Zwitserland aan kanker overleed.
In datzelfde jaar was er een wereldconferentie van het WWF in Sydney. Ter gelegenheid daarvan waren Prins Bernhard en de man van de Engelse koningin, de Duke of Edinborough, overgekomen. Robert ging bij de ingang van het hotel met Prins Bernhard op de foto. Later, tijdens een receptie, stond hij tussen de Prins en de Duke in maar was er jammer genoeg geen fotograaf aanwezig om dit bijzondere moment vast te leggen.
Lange dagen
Omdat de kosten van levensonderhoud, de huur van het huis, opgroeiende kinderen en een tweede auto aardig hoog opliepen en we in Australië gewoon belasting en alle sociale premies moesten betalen, besloot Yoka om het huishoudbudget wat aan te vullen. Ze zocht een job en vond al snel een leuke functie bij een inbound touroperator, Landmark South Pacific. Dit kantoor werd alleen door dames gerund en was gelegen in Double Bay, een van de beste buurten van Sydney. Dit betekende wel dat we ’s morgens allebei van huis gingen, ieder in onze eigen auto over de Sydney Harbour Bridge, door de files en de volle binnenstad naar ons werk. ’s Avonds weer dezelfde weg terug. Door de aard van het werk in het hotel en op het reisbureau maakten we lange dagen. Maar er was gelukkig een vijfdaagse werkweek en dus hadden we zaterdag en zondag vrij. Dat was al een hele verbetering vergeleken met Nieuw-Zeeland waar we altijd zeven dagen per week werkten.
Zo groot
Regelmatig waren we te vinden op een aantal golfbanen in de buurt. Ook organiseerde het Sheraton Hotel een golftoernooi voor het personeel en een andere keer voor de relaties. Tijdens een van onze golfrondjes stonden we plotseling oog in oog met een enorme Monitor Lizzard, een voorwereldlijk monster van twee meter lang, dat traag op een meter of vijf voor ons uit de bosjes kwam. We hielden onze golfclub stevig in de aanslag voor het geval dat…
We maakten wat autotochten in de omgeving en toen de eerste zomervakantie rond de kerstdagen aanbrak, besloten we een paar weken op stap te gaan om Australië beter te leren kennen. We konden van het hotel een grote limo lenen en reden langs de kust naar het noorden. Via de Gold Coast en Brisbane kwamen we in Noosa. Volop prachtige, zonnige stranden, wijngaarden, leuke winkels, pretparken en uiteraard het comfort van de Sheraton Hotels. We reden een paar duizend kilometer en hadden nog maar een heel klein stukje van dit enorme land gezien. Voor haar werk stelde Yoka veel reisprogramma’s samen voor welgestelde Amerikanen. Deze toeristen wilden alle uithoeken van Australië bezoeken. Yoka zette alles op papier en maakte de reserveringen, maar was zelf nog nooit op die verre plekken geweest.
Robert vloog regelmatig naar Sheraton-besprekingen in Perth en Melbourne en moest soms naar bijeenkomsten aan de Gold Coast.
Wentworth in problemen
Het Sheraton Wentworth Hotel deed niet echt goede zaken en de concurrentie was groot. In 1988, het jaar voor onze aankomst in Sydney, waren er de Common Wealth Games geweest, was het 200-jarig bestaan van Sydney groots gevierd en was er een wereldtentoonstelling geweest in Brisbane. Drie enorme evenementen die in 1989 een dip in de hotelbezetting tot gevolg hadden. De eigenaren van het hotel besloten een gedeelte van het in 1988 verdiende geld te investeren in een grote renovatie. Tijdens deze rigoureuze verbouwingen werd er asbest gevonden tussen de vloeren en de plafonds. Grote gedeelten van het hotel werden afgesloten en er werd druk gesloopt. Ook in de straten voor en achter het hotel werden panden gesloopt en nieuwe wolkenkrabbers gebouwd. Al met al niet een situatie waar hotelgasten flink willen betalen voor een overnachting. Tot overmaat van ramp brak er een maandenlange staking uit bij de piloten van de domestic airlines. In Australië verplaatsen de mensen zich tussen de grote steden grotendeels per vliegtuig, dat viel nu stil en dat bracht veel schade aan de economie en uiteraard aan de hotelbezetting. Het hoofdkantoor maakte zich zorgen, de eigenaren waren niet tevreden en in 1991 moest er ingekrompen worden. Er kwam een nieuwe directeur en de functie van Robert moest vanwege de besparingen worden overgedragen aan een Australische collega die minder kostte.
Aanbieding uit Afrika
Na een tijdje onderhandelen bleek dat er niet zo een-twee-drie een andere baan te vinden was; we moesten over de grens gaan kijken. Robert wilde altijd al van de sales & marketingafdeling proberen door te stromen naar een General Manager’s positie. Dat lukte op dit moment niet in Australië, maar na een paar maanden kwam er een aanbieding van het hoofdkantoor. In Kampala, de hoofdstad van Uganda, stond een Sheraton Hotel waar een adjunct-directeurfunctie beschikbaar was. Er was daar een Deense GM, hij had het cv van Robert ontvangen en wilde hem aanstellen als zijn tweede man. De functie was per 1 maart 1991 beschikbaar.
Omdat er op dat moment weinig of geen andere mogelijkheden waren en er toch brood op de plank moest komen, besloot Robert het aanbod te aanvaarden. Het salaris en de condities waren goed. Zo was er onder andere een hardship allowance van 25% boven op het normale, belastingvrije salaris. Het voortzetten van een carrière bij Sheraton bleek later een heel goede beslissing. Toch hadden we onze twijfels, Uganda is nou niet een werkplek waaraan je direct denkt als je op zoek bent naar een leuke uitdaging. Bovendien: we hadden nog een huurcontract van het huis, de kinderen waren pas begonnen aan een nieuw schooljaar. Yoka had een leuke baan en we moesten nog maar afwachten of Afrika ons zou bevallen. En in Kampala was geen geschikte internationale, middelbare school voor de kinderen. Robert besloot daarom voorlopig alleen naar Kampala te gaan. Zo kon hij onderzoeken en ervaren of het een goede beslissing zou zijn om daar lange tijd te werken. Yoka en de kinderen bleven nog negen maanden in Sydney wonen, werken en studeren.
Moeilijke maanden
Zo gezegd zo gedaan, Robert vertrok begin maart 1991 naar Kampala en zou pas in september voor vakantie terugkomen en dan gelijk z’n verjaardag in de familiekring vieren. Yoka bleef voorlopig werken bij Landmark South Pacific en Ellen en Robert-Paul maakten het volledige schooljaar en hun studie af aan St. Ives Highschool.
Het was moeilijk. Zo’n splitsing van een gezin is verre van ideaal en Afrika een onbekend gebied, maar gezien de omstandigheden was er op dat moment geen andere keuze. We moesten het beste ervan maken en de gok wagen.
Robert vloog van Sydney via Perth naar Harare, bleef daar een nacht slapen en vloog toen door via Nairobi naar Kampala. Zijn ervaringen worden uitvoerig beschreven in het Kampala-hoofdstuk.
Zes maanden later, in september 1991, kwam Robert terug naar Sydney voor twee weken vakantie. Yoka had een surpriseparty georganiseerd voor zijn verjaardag, vrijwel al onze Sydney-vrienden waren aanwezig. Een emotioneel en veel te kort bezoek.
Gezinshereniging
Aan het einde van 1991 konden ook Yoka, Ellen en Robert-Paul naar Kampala vetrekken. De kinderen hadden het schooljaar met goed gevolg afgesloten, de diploma’s waren uitgereikt en afscheidsfeesten gehouden. We hadden de huur van het huis opgezegd, en pakten de koffers en het huisraad. Geen eenvoudige taak, omdat het grootste gedeelte naar Amsterdam verscheept zou worden en alleen wat persoonlijke zaken richting Kampala gingen. We hadden inmiddels besloten dat Robert-Paul en Ellen hun studie zouden voortzetten in Nederland. Ze gingen naar de International School of Amsterdam Buitenveldert. We hadden ook besloten in die buurt een flat te kopen waar zij zouden kunnen wonen. Er was een heleboel werk aan de winkel en we moesten veel regelen. Maar vanwege het verschil van seizoenen zit er een half jaar tussen het einde van het schooljaar in Australië en het begin van het nieuwe schooljaar in Nederland. We hadden dus zes maanden de tijd om een en ander te regelen. Eerst allemaal naar Kampala. Robert besloot om Yoka en de kinderen tegemoet te vliegen en kwam van Kampala naar Dubai, waar de gezinshereniging plaatsvond en we een paar dagen vakantie hielden. Dit was immers de plek waar we van 1984 tot 1986 hadden gewoond en waaraan we goede herinneringen hadden. Een nostalgisch verblijf en ontmoetingen met wat oud-collega’s en vrienden. Zelfs de voormalige hoofdonderwijzeres van de Dubai English Speaking School kwamen we tegen. Ze was stomverbaasd hoe Ellen en Robert-Paul waren gegroeid, het waren nu echte tieners, bruin en gezond van de Australische jaren.
Van Dubai vlogen we richting Nairobi en van Nairobi met een kleine Fokker Friendship naar Kampala. Onze Oost-en donker Afrikajaren konden nu echt beginnen. We zouden er viereneenhalf jaar blijven...